Wordt het erger?

Een zonnig kantoor waar iedereen rustig werkt, terwijl de naald van de barometer aan de muur naar het rode vlak kruipt.

OpmerkingLeerdoelen

Na dit hoofdstuk kan je:

  1. De evolutie van cyberaanvallen in het voorbije decennium schetsen aan de hand van kernmomenten (Stuxnet, Snowden, ransomware-golf, AI-dreigingen).
  2. Uitleggen waarom cyberaanvallen impact hebben ver buiten de digitale wereld: van kritieke infrastructuur tot geopolitiek en democratie.
  3. De rol van AI aan beide zijden van de wapenwedloop duiden: als offensief wapen én als verdedigingsinstrument.
  4. De paradox “attack sophistication ↑ / vereiste aanvallerskennis ↓” toepassen op een gegeven scenario om de gevolgen voor de verdediging in te schatten.
  5. White, grey en black hat hackers onderscheiden en de spelregels van ethisch hacken in België (sinds februari 2023) correct toepassen.

Het laatste decennium is de (cyber)security wereld erg veranderd. Ze doet dit niet omdat ze daar zin in heeft, maar wel als antwoord op wat er gebeurt in de wereld omtrent cyberaanvallen, geopolitieke situaties, etc.

Het is altijd een kat en muisspel, waarbij de boswachters helaas bijna altijd zullen achterlopen op de stropers. De kwaadwillige hackers hoeven maar één klein gaatje te vinden in je peperdure beveiliging en ze zijn binnen. Terwijl jij als boswachter wel aan alles moet (proberen te) denken. Dat het erger wordt, is eigenlijk daarom bijna automatisch een evidentie. De wereld van de beveiliging gebeurt per opbod en hoe beter de boswachters het bos kunnen verdedigen, hoe complexer de technieken zullen worden die de stropers hanteren.

In de volgende secties geven we een klein historisch overzicht van enkele belangrijke, interessante of spectaculaire gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden in de cyberwereld de voorbije jaren. Dit laat ons toe om enerzijds enkele begrippen te duiden, anderzijds om de vraag “wordt het erger?” te beantwoorden.

Opmerking

We gebruiken de term cyber om alles aan te duiden dat zich afspeelt op de digitale snelweg, namelijk het Internet, de cloud, het www, en alle synoniemen en aanverwanten.

We zullen geregeld terug in de tijd gaan om te bekijken hoe bepaalde cyberverdedigings- en aanvalstechnieken zijn ontstaan, maar in dit hoofdstuk gaan we enkel terug tot 2010. Het jaar waarin Mark Zuckerberg, CEO van Facebook, door Time Magazine tot persoon van het jaar werd uitgeroepen en ook waarin Apple de eerste iPad tablet aan het publiek toonde. Het was helaas ook het jaar waarin het boorplatform, Deepwater Horizon, voor één van de ergste milieurampen ooit zorgde, alsook het jaar dat 33 mijnwerkers anderhalve maand lang 700 meter diep opgesloten zaten in een mijn. Voor ons, als toekomstige cyberboswachters, is echter de meest cruciale gebeurtenis het ontdekken van Stuxnet.