Zie Scherp Scherper - Hoofdstuk 12
Na dit hoofdstuk kan je:
een array van objecten aanmaken en de null-valkuil vermijden
werken met de List<>-collectie, een “array on steroids”
een foreach-loop gebruiken (en zijn beperkingen kennen)
het var-keyword correct inzetten
de collecties Queue, Stack en Dictionary kiezen waar ze passen
new geeft een referentie naar een nieuwe array waar ooit 20 studenten in kunnen.
Belangrijk
Er staan nog geen objecten in. Alle elementen zijn null.
Met de index en de dot-operator:
Een referentie kopiëren mag ook. Had de student op index 3 geboortejaar 1981, dan is dat na deze code 1983:
Belangrijk
Een object benaderen dat nog niet bestaat (null), geeft een NullReferenceException.
Maak de objecten meteen aan; de compiler bepaalt zelf de lengte:
Let op de puntkomma helemaal achteraan. Die wordt al eens vergeten.
Ook hier kan je met ? controleren of het element niet null is:
Is het element null, dan gebeurt de toekenning gewoon niet. Een toekenning met ?. kan pas vanaf C# 14 (.NET 10).
< > tussen < > staat het type dat de lijst bevat
geen begingrootte nodig: een List groeit mee
List groeit mee.Tip
List<> is een generieke klasse (meer in de appendix) en staat in de namespace System.Collections.Generic.
Add() voegt een element toe van het type dat de List verwacht. Ook objecten, en met initializer syntax:
Een List gebruik je net als een array, met de indexer:
Belangrijk
Een List werkt met Count, niet met Length.
Array
het aantal elementen ligt vast: 12 maanden, 64 vakjes op een schaakbord
List
er kan iets bij komen of wegvallen: een winkelmandje, spelers die zich aanmelden
Waarschuwing
Array: Length. List: Count. string: weer Length. Schrijf je .Count op een array, dan krijg je “Operator ‘<’ cannot be applied to operands of type ‘int’ and ‘method group’”.
Belangrijk
mijnArray.Count() met haakjes compileert wél: dat is een LINQ-methode. Gebruik ze niet, in jaar 1 staat er een boete op.
Clear() maakt de lijst leeg (Count wordt 0)
Insert() voegt in op een specifieke plaats
IndexOf() geeft de index, of -1 als het er niet in staat
Contains() geeft true of false
Remove() haalt het eerste exemplaar weg; staat het er niet in, dan gebeurt er niets
RemoveAt() verwijdert op een index
Waarschuwing
Sort() werkt meteen voor int, string, … Bij je eigen klassen krijg je een InvalidOperationException (oplossing: IComparable, hoofdstuk 17).
Belangrijk
IndexOf, Contains en Remove vergelijken bij objecten de referentie. Je vindt een object enkel terug als je een referentie naar dat exacte object meegeeft.
Twee aparte objecten met dezelfde inhoud gelden dus als verschillend (tot je later Equals overridet, hoofdstuk 14).
Herinner je de 100 balletjes uit Pong?
const int AANTAL_BALLETJES = 100;
Random r = new Random();
Balletje[] veelBalletjes =
new Balletje[AANTAL_BALLETJES];
for (int i = 0; i < veelBalletjes.Length; i++)
{
veelBalletjes[i] = new Balletje();
veelBalletjes[i].X = r.Next(10, 20);
veelBalletjes[i].Y = r.Next(10, 20);
veelBalletjes[i].VX = r.Next(-2, 3);
veelBalletjes[i].VY = r.Next(-2, 3);
}const int AANTAL_BALLETJES = 100;
List<Balletje> veelBalletjes = new List<Balletje>();
for (int i = 0; i < AANTAL_BALLETJES; i++)
{
veelBalletjes.Add(new Balletje());
}
while (true)
{
foreach(var bal in veelBalletjes)
{
bal.Update(); //update alle balletjes
}
foreach(var bal in veelBalletjes)
{
bal.TekenOpScherm(); //teken alle balletjes
}
System.Threading.Thread.Sleep(50);
Console.Clear();
}De default constructor zet al een willekeurige startwaarde, en de while leest bijna als gewone taal.
foreach en var zie je zo meteen.
Tip
Met LINQ (niet in dit handboek) filter of sorteer je een lijst in één leesbare regel. Voorlopig doen we dat nog met loops.
Steven moet alle balletjes verwijderen die buiten het scherm vliegen. De A.I. stelde dit voor:
“Ik loop gewoon over de lijst en gooi eruit wat weg moet”, zegt hij. Het compileert. Waarom crasht het zodra er echt een balletje weg moet?
Opmerking
Je mag een lijst niet wijzigen terwijl je er met een foreach overheen loopt. Zodra Remove loopt, verandert de lijst onder de foreach. Gebruik een for-lus die van achter naar voor telt, of verzamel eerst wat weg moet en verwijder het daarna.
Je wil alle elementen overlopen en hebt geen index nodig:
De iteration variable (meting) krijgt om de beurt elk element. Na in komt de array. Geen teller nodig.
Al deze voorbeelden werken ook met een List in plaats van een array.
Tip
Typ foreach en duw twee keer op Tab: VS zet een kant-en-klare foreach klaar.
De iteration variable is read-only: je kan geen waarden in de array aanpassen, enkel uitlezen
Enkel als je alle elementen wil benaderen; anders een andere loop
Geen teller beschikbaar; maak die zelf als je hem nodig hebt
Read-only slaat op de referentie. Het object zelf mag je wél aanpassen.
Waarschuwing
Een collectie wijzigen (toevoegen, verwijderen) tijdens een foreach mag ook niet: “Collection was modified”, zoals bij Steven. Gebruik dan een for van achter naar voor, of werk op een kopie van de lijst.
var laat de compiler het type afleiden uit wat rechts van de = staat:
Tip
In C# is var puur lazy programmer syntax: het type ligt daarna vast (statically typed). In JavaScript betekent var net dat het type kan veranderen (dynamically typed).
De foreach-snippet van VS gebruikt var voor de iteration variable. De compiler ziet aan de array of List welk type elk element heeft:
Voor je applicatie maakt het niets uit: de compiler vervangt eerst alle vars door het juiste type en compileert dan pas.
Enqueue zet achteraan bij, Dequeue geeft het eerste element en haalt het weg. Net als aanschuiven aan de kassa.
Push legt bovenop, Pop neemt bovenaf. Net als een stapel papier.
Tip
Zowel Queue als Stack hebben een Peek(): kijken wat er vooraan of bovenaan ligt, zonder het weg te halen.
Elk element heeft een unieke key en een value, zoals een woord en zijn uitleg in een woordenboek.
Tussen < >: eerst het type van de key, dan dat van de value.
Tip
Opzoeken via de key gaat razendsnel, ongeacht de grootte. Een List moet in het slechtste geval alles overlopen.
klanten[999] crasht met een KeyNotFoundException
Add met een bestaande key crasht met een ArgumentException
Vraag het daarom eerst na met ContainsKey:
Tip
Zo kan je ook tellen per key: bestaat woord al in telling, dan doe je telling[woord]++, anders telling.Add(woord, 1).
Elk item heeft een .Key en een .Value, van de types die je bij de declaratie koos. De key werkt als een index, maar heeft niets met de positie te maken.
De key mag ook een string zijn, de value een object:
Hier heeft var echt een meerwaarde: de eerste lijn blijft leesbaar.
Belangrijk
Gebruik als key voorlopig een eenvoudig type (int, string). Een eigen klasse als key vereist Equals en GetHashCode (hoofdstuk 14).
Een array van objecten start vol null: maak elk object eerst met new
Een List<> groeit mee, werkt met Count en heeft handige methoden zoals Add en Remove
foreach overloopt alle elementen, maar de iteration variable is read-only
var laat de compiler het type afleiden (C# blijft statically typed)
Queue (FIFO), Stack (LIFO) en Dictionary (opzoeken op een unieke key)
Tip
Volgende halte: overerving, waar klassen eigenschappen en gedrag van elkaar erven.
Kennisclips
Een korte zoek-de-fout, om zo kritisch mogelijk naar code te leren kijken.
Onderstaande C#-code wil alle minderjarige studenten uit een lijst verwijderen, maar het programma crasht. Wat loopt er mis?
Opmerking
Je mag een collectie niet wijzigen terwijl je er met foreach over itereert. Deze code gooit een InvalidOperationException met de boodschap “Collection was modified; enumeration operation may not execute”. Gebruik in plaats daarvan een gewone for-loop die je van achter naar voor doorloopt, of werk op een kopie van de lijst.
Alles uit dit hoofdstuk op één A4.